آیا بازی های تمرینی مغز (Brain Games) واقعا موثرند یا دارای اثر دارونما هستند؟

 

۹۶۰x0

نوروسافاری| اعتبار بازیهای تمرینی مغز مانند Lumosity در ادامه انتقادات قبلی باز هم توسط علم به چالش کشیده شد.

یک مطالعه جدید در مجله Proceedings of the National Academy of Sciences در این هفته نشان می دهد افرادی که فقط یک ساعت به تمرین ذهنی می پردازند از ۵ تا ۱۰ نمره در ارزیابی IQ نمره بالاتری کسب می کنند، “ولی فقط در صورتی که  اعتقاد داشته باشند این تمرین بر روی فرآیند یادگیری آنها تآثیر خواهد داشت.” محققان از این نتایج بهره می برند تا یک توضیح متفاوت برای بازی های ذهنی که زمانی بسیار محبوب بودند، ارائه نمایند: بیشتر ارزش این تمرینات  ممکن است به طور ساده این موضوع باشد که آیا ما باور داریم که آن ها اثر دارند یا خیر؟ مانند “اثر دارونما” به عبارت دیگر بسیاری از فواید این بازی ها ممکن است تماما در ذهن ما باشد.

مطالعه جدیدی در دانشگاه George Mason  طی یک پروژه هوشمندانه ای اجرا شد. محققین دو نوع پوستر  در اطراف محوطه دانشگاه  قرار دادند ( تصویر پایین). در یک بخش از دانشجویان دعوت شد تا در مطالعه ای شرکت کنند که هدف آن تمرین ذهنی آنان بود. در بخش دیگر از دانشجویان دعوت شد تا در آموزشی شرکت کنند که برای آنان نمره بیشتری به همراه داشت. در واقع دانشجویان خودشان انتخاب کردند که به گروهی که بیشتر علاقمند بودند وارد شوند. گروه اول باور داشت که آموزش به یادگیری آنها کمک خواهد نمود در حالی که گروه دوم باور داشت که تمرین چنین اثری نخواهد داشت. اما به هنگام آزمایشگاه در واقع هر دو گروه تمرین آموزشی ذهنی یکسانی را انجام دادند تنها چیزی که متفاوت بود باور آنها در مورد علت کاری که انجام می دادند بود.

PNAS.FigureBrainTrain-1200x742

همان طور که تیم انتظار داشت افرادی که باور داشتند آموزش، یادگیری آن ها را افزایش خواهد داد نسبت به گروه دیگر ۵ تا ۱۰ نمره در آخرین آزمایش IQبهتر عمل کردند. از آنجایی که زمان کار مورد نظر در آزمایش احتمالا بسیار کوتاه بود تا بتواند مزیت های شناختی واقعی را نشان دهد نتایج پیشنهاد می کند که بیشتر فواید بازی هایی که جهت بهبود فرآیند یادگیری عرضه می شوند به این موضوع برگردد که ما باور داریم آن ها کمک کننده اند. نویسندگان پیشنهاد می کنند که در آینده نوعی یکپارچگی در چگونگی انتخاب شرکت کنندگان وجود خواهد داشت، با انتخاب تصادفی حقیقی یا استفاده از شرکت کنندگانی که معتقدند تمرین اثر خواهد داشت و بنابراین این اقدام بالقوه موثر با استفاده از افرادی که باور دارند تمرین اثر نخواهد داشت بی اثر نخواهد شد.

 برنامه های مشابه آن در سالهای اخیر به شدت مورد انتقاد قرار گرفته اند. همان طور که تحقیق کارایی آن ها را زیر سوال برده است. حداقل آیا این مهارت هایی که از طریق این بازی ها کسب شده است در یکی از دیگر حیطه های زندگی آن ها نیز قابل اجرا بوده است یا خیر. این موضوع در ابتدای امسال  درمسئله بازپرداخت دو میلیون دلاری به افرادی که سال گذشته برنامه Lumosity را خریداری کرده بودند به اوج خود رسید. مطالعات پیشین مطرح کرده اند که روشهای موجود (حتی قدیمی) دیگر نیز ممکن است به همان شکل عمل کنند.

 ماه گذشته  تحقیقی درJournal of Alzheimer’s Disease نشان داد که نوعی از یوگا شامل مدیتیشن حداقل به همان اندازه برنامه های تمرینی ذهن درفرآیند یادگیری مفید بوده است.

 همچنین با استفاده از تصاویر MRI متوجه شدند که یوگا به ویژه در زمینه حافظه دیداری فضایی  از برنامه تمرین ذهنی پیشی گرفته است.

مهم است که اشاره نماییم که مطالعه جدید در واقع مطرح نمی کند که این برنامه های تمرین ذهنی اثر گذار نیستند و تنها به این حقیقت اشاره می کند که متغیر های دیگری در اینکه آیا این برنامه ها اثر گذار هستند یا نه، مانند عقاید شخصی ما، در پذیرش یا رد اثر این تمرینات تاثیر دارند. بنابراین اگر ما بخواهیم آنها اثر داشته باشند پس کمک کننده خواهند بود ولی فعال ماندن ذهنی به دیگر روشها  با یادگیری مهارت ها و سرگرمی های جدید و فعالیت های اجتماعی می تواند حداقل در سلامت یادگیری و شناخت به اندازه بقیه چیزها کمک کننده باشد. به عبارت دیگر علم جهت رسیدن به  فهم خوبی از ترکیب درست درمان های مغز راه درازی در پیش دارد.

 اطلاعات تکمیلی : Lumosity یک سایت می باشد با آدرس  https://www.lumosity.com/sign_up.تمریناتی جهت افزایش عملکرد های شناختی در این سایت وجود دارد و همچنین داری نرم افزار ویژه خود می باشد که قابل دانلود و نصب است. جالب است بدانید که در سال های اخیر شرکت سازنده این نرم افزار و موسس سایت آن درآمد های هنگفتی داشته اند و قبلا هم مقالاتی ارزش این تمرینات را به چالش کشیده اند.

ترجمه و تلخیص: مهدی هوشمندی – وبسایت نوروسافاری

دسته بندی: 

مرکز توانبخشی تاک