ناتوانايى هاى يادگيرى

 

ناتوانايى هاى يادگيرى، گروهى از مشكلات تاثير گذار بر توانايى كودك در انجام تكاليف مدرسه، پردازش اطلاعات و ارتباط موثر ميباشند. اين ناتوانايى ها اغلب در ارتباط با يك آسيب عصب شناختى خاص نمى باشند و ممكن است همراه با عقب ماندگى ذهنى ديده شوند. اين اختلالات اغلب همراه با انواعى از مشكلات عصب شناختى ديگر نظير ADHD ( اختلال بيش فعالى با كمبود توجه ) ميباشند.

ناتوانايى هاى يادگيرى خاص عبارتند از: نقايص ادراكى، پردازش شنيدارى و ناتوانايى هاى زبانى. 

بيشتر كودكان با يك ناتوانايى يادگيرى از هوش متوسط يا بالاتر از آن، سلامت حسى كافى ( نابينا يا ناشنوا نيستند ) و فرصت هاى مناسب براى يادگيرى برخوردارند. 

علي رغم اين مشخصه هاى مثبت، ناهمخوانى اشكار و قابل توجه بين توان بالقوه تحصيلى كودك و عملكرد آموزشى او وجود دارد. عنوان ناتوانايى يادگيرى شامل عارضه هايى از قبيل ناتوانايى هاى ادراكى، نارسا خوانى ( Dyslexia )، زبان پريشى رشدى ( Developmental Aphasia ) است و مشكلات يادگيرى ناشى از نقايص حسى اوليه، عقب ماندگى ذهنى، شرايط اجتماعى اقتصادى يا آسيب هاي روانى اجتماعى را در بر نميگيرد.

 ناتوانايى هاى يادگيرى در قالب يك عنوان كلى به گروهى ناهمگن از اختلالاتى اشاره دارد كه با مشكلات قابل توجه در كسب و كاربرد توانايى هاى شنيدارى، گفتارى، مواندن، نوشتن، استدلال يا رياضى مشخص ميشوند.

ميزان بروز اين اختلال ٤ تا ٥ درصد در جمعيت دبستانى است و در پسران ٤ برابر شايعتر از  دختران ميباشد.

رفتارهاى نشان داده شده توسط كودكان مبتلا در ٩ قسمت طبقه بندى ميشوند كه عبارتند از:

 

١- اختلالات عملكرد حركتى: اختلال مهارت هاي حركتى ممكن است از خام حركتى تا عملكرد ضعيف در حيطه مهارت هاي حركتى درشت يا ظريف، مشكلات طرحريزى تكاليف جديد ( كنش پريشى )، كاستيهاي تعادلى و مشكلات حسى و حركتى در تعدادى از زمينه ها باشد.

 

٢- اختلالات آموزشى: در يك يا تعداد بيشترى از زمينه ها ممكن است روى دهند. مهارت هاى آموزشى محدود يا با تاخير، اغلب شامل نسخه بردارى از تخته سياه، سرهم نويسى، سازمان دهى زمان و وسايل، درك راهنمايي هاى شفاهى و كتبى، درك نمادين، برش، روگ آميزى، نقاشى و تمركز روى يك صفحه خاص ميباشند.

٣- اختلالات توجه و تمركز: مثالهايى از اين مقوله عبارتند از : فراخواى توجه كوتاه و ديگر نقايص مربوط به توجه، بي خوابى، رفتارهاى تكانه اى و درجاماندگي حركتى و كلامى. 

٤- اختلالات تفكر و حافظه: اين نوع آسيب ها بواسطه مشكل در استدلال انتزاعى، شكل دهى مفهوم و توانمندى هاي هوشى كوتاه و طولانى مدت، شناسايى ميشوند.

٥- مشكلات گفتارى و ارتباطى: در اين موارد كودك ممكن است در زمينه انتقال مفاهيم مورد مطالعه، مناسب گويى و توالى كلمات، جملات يا صداها، مشكل داشته باشند.

٦- دشوارى هاي شنوايى همراه با ناتوانايى يادگيرى اغلب برگرفته از مشكلات ادراك و حافظه شويدارى و نه صحت شنيدارى ميباشند.

چنين كودكانى اغلب توانايى به خاطر سپردن راهنمايى هاى شفاهى ( حافظه شنيدارى ) را ندارند و نميتوانند كلمات را صداگذارى كنند ( تركيب واجى ) يا در محيطى شلوغ صداى خاصى را تشخيص دهند، و توالى صداها، كلمات يا ارقام را به خاطر بسپارند ( توالى شنيدارى ).

٧- اختلالات يكپارچگى حسى و ادراكى: اغلب كودكان با اختلال يادگيرى از مشكلات يكپارچگى حسى و ادراكى رنج ميبرند. بسيارى از انان در درك مفاهيم مربوط به برترى جانبى تكاليفى كه نيازمند منارتهاى ادراك ديدارى ميباشند، ناتوانند.

٨- مشكلات روانى اجتماعى: قابليت هاى اجتماعى كودك در مقايسه با همسالان او ميتواند داراى تاخير باشد، بسيارى از اين كودكان حساس، و داراي عزت نفس و خود پنداره ضعيف  ميباشند.

٩- ناتوانايى هاى يادگيرى خاص: اين موارد اغلب شامل ناتوانايى خواندن ميباشند. 

 

پيش آگهى اين اختلالات تحت تاثير شدت ناتوانايى است. بنابر اين كودكان با نقايص خفيف ، محدوديتى در زندگى و مهارتهاى شغلى ندارند اما مبتلايان به ناتوانايى هاى شديد ممكن است نيازمند برنامه ريزى حرفه اى، مشاوره و برخى اصلاحات ديگر به منظور دستيابى به حداكثر عملكرد اجتماعى، هيجانى و حرفه اى باشند.

در مقالات بعدى به شرح برنامه ها و خدمات كاردرمانى و اموزش مخصوص كودكان با ناتوانايى يادگيرى در مركز تاك پرداخته خواهد شد.

سيد محسن احكامى

كارشناس ارشد كاردرمانى

 

كاردرمانى گفتاردرمانى تاك

مركز كاردرمانى غرب تهران كاردرمانى شمال تهران

سعادت آباد شهرك غرب جنت اباد پونك غرب تهران

 

دسته بندی: 

مرکز توانبخشی تاک